Lễ hóa vàng ngày Tết: Làm thế nào cho đúng cách?

Hóa vàng ngày Tết
Hóa vàng ngày Tết

Lễ hóa vàng ngày Tết còn gọi là lễ tạ năm mới hay tục “đưa ông bà”, là một hình thức tiễn gia tiên về trời sau những ngày về ăn Tết cùng con cháu mà còn mang ý nghĩa đón thần tài, thần lộc. Phong tục này đã từ lâu trở thành một tập tục tín ngưỡng trong ngày Tết cổ truyền Việt Nam.

Có nhiều tranh cãi về việc chọn ngày lễ hóa vàng ngày nào tốt. Từ lời khuyên của những nhà nghiên cứu văn hóa Á Đông, thì tùy mỗi gia đình chọn mỗi ngày làm lễ hóa vàng ngày Tết phù hợp, ngày có thể dao động từ mùng 4 đến khoảng mùng 10 Tết Âm lịch. Các gia đình nhất định không bỏ qua nghi lễ cúng gia tiên, các vị thần linh, đức Phật.

Lịch sử tục lễ hóa vàng ngày Tết

Hóa vàng ngày Tết
Hóa vàng ngày Tết

Tục lễ hóa vàng ngày Tết được du nhập từ Trung Quốc. Cũng có nguồn nói rằng lễ này bắt nguồn từ Phật giáo, sau đó Phật giáo được gia nhập vào Trung Hoa nên nhiều người Việt vẫn cho đây là tập tục của người Trung Hoa ngày xưa. Lễ này dựa trên phương pháp làm lễ hỏa tịnh, đàn hỏa thực (dùng lửa đốt đồ cúng), vì ngày xưa người ta tin rằng lửa chính là cầu nối tốt nhất để chuyển đồ cúng cho thần linh, chư Phật hay người dưới suối vàng.

Chuyện xưa kể lại nguồn gốc việc hóa vàng ngày Tết rằng đôi vợ chồng là Thái Mạc và Tuệ Nương vào thời nhà Hán không học làm giấy tới nơi tới chốn đến không buôn bán được vì giấy xấu. Tuệ Nương nghĩ ra cách giả chết và bảo Thái Mạc đem giấy đốt cạnh quan tài hòng bán được giấy. Ngày thứ 3, sau khi chồng đốt giấy xong thì Tuệ Nương đẩy nắp quan tài bước ra hát rằng: “Dương gian tiền năng hành tứ hải. Âm gian chỉ tại tố mãi mại. Bất thị trượng phu bả chỉ thiêu. Thùy khẳng phóng ngã hồi gia lai”. Sau khi nói Thái Mạc tiếp tục đốt 2 bó giấy nữa. Từ đó, người dân xung quanh đều tin đốt giấy là có thể gửi tiền xuống âm phủ cho người thân.

Theo tục ngày xưa, người ta còn để cây mía dài tại nơi đốt, vì dân gian xưa tin rằng mía dùng làm đòn gánh để các linh hồn dùng làm gậy chống, hay mang hàng hóa. Tuy nhiên trong thời gian gần đây do việc đốt vàng mã quá nhiều gây ô nhiễm, khói bụi đến môi trường xung quanh thậm chí gây cháy. Do đó, việc đốt vàng mã không nên lạm dụng để làm ảnh hưởng đến cuộc sống và môi trường hiện tại.

Hóa vàng ngày Tết
Hóa vàng ngày Tết

Ý nghĩa lễ hóa vàng ngày Tết

Theo quan điểm người Việt Nam đều cho rằng: ông bà dưới âm cũng phải được hưởng những ngày lễ tết cùng con cháu nơi dương gian. Và việc đốt vàng mã, đồ đạc là cũng để giúp cho các bậc bề trên, đấng sinh thành hoặc người thân của họ có cuộc sống đủ đầy ở bên âm cảnh và thấy con người ở thế giới bên kia sống gần với dương gian. Bên cạnh đó, người còn sống còn vừa đốt hương vừa khấn vì họ tin những lời cầu khấn sẽ theo khói hương bay lên tới linh hồn tổ tiên, thần, Phật.

Ngoài ra người ta còn tin lễ hóa vàng ngày Tết mang lại tài lộc cho gia chủ. Bởi hóa vàng chính là cách để tỏ lòng thành kính dâng lên tổ tiên, thần phật. Những người làm ăn hy vọng lòng thành của mình được các cụ dưới suối vàng chứng giám và phù hộ để công việc kinh doanh thuận buồm xuôi gió.

Hóa vàng ngày Tết
Hóa vàng ngày Tết

GS Sử học Lê Văn Lan chia sẻ về tục lễ này :”Theo truyền thống xưa, sau khi mời Tổ tiên về dự Tết với con cháu vào ngày 30 Tết hoặc 29 Tết vào năm có tháng thiếu thì đến ngày mùng 3 Tết là lúc đó tiệc xuân đã mãn. Mùng 4 – 5 con cháu lại làm lễ hóa vàng ngày Tết nhằm cáo lễ để tiễn đưa Tổ tiên trở về cõi vĩnh hằng”. Ngày xưa người ta đối tiền vàng mã xem như chút lộ phí cho cụ, ngày nay người ta đốt cả quần áo, một số vật dụng khác. Phần tiền, vàng của gia thần phải hóa trước, đồ dùng thì hóa sau.

Hóa vàng ngày Tết thế nào cho đúng cách?

Hiện nay vẫn còn nhiều người lầm tưởng rằng hóa vàng ngày Tết thì cần đốt nhiều vàng mã thì càng thể hiện lòng thành. Nói về quan điểm sai lầm này, T.S Đinh Đức Tiến nhấn mạnh :” Việc đốt vàng mã với số lượng lớn, đốt bừa bãi không những không tỏ lòng thành mà còn là hành động hủy hoại môi trường. Chỉ cần đốt ít vàng mã đủ hương khói trong 3 ngày là đã đúng với quy trình. Ngoài ra, mâm cỗ cúng hóa vàng ngày Tết cũng đầy đủ như mâm cỗ cúng ngày Tết”.

Hóa vàng ngày Tết
Hóa vàng ngày Tết

Khi cúng, đèn hương trên bàn thờ tổ tiên không bao giờ được tắt. Nếu đèn hương tắt, nhất là việc hạ lễ trước khi hóa vàng ngày Tết thì đã phạm phải điều bất kính. Những thức ăn dâng cúng cũng phải đợi sau khi hóa vàng mới được lấy xuống.

>>> Bảo quản thực phẩm ngày tết trong tủ lạnh đúng cách

Emma Vũ

ĐĂNG TIN MIỄN PHÍ
Muaban.net là kênh đăng tin mua bán rao vặt uy tín, hiệu quả
Chia sẻ